به گزارش آی وکیل به نقل از خبر آنلاین از مهر، تقسیم ارث در نظام حقوقی ایران دارای چارچوب مشخصی است و وراث تنها در صورت توافق جمعی می توانند نحوه دیگری از تقسیم را انتخاب کنند. برمبنای قانون، هیچیک از وراث مجاز نیستند بدون رضایت دیگران، ماترک متوفی را خارج از قواعد قانونی و مطابق سلیقه شخصی تقسیم کنند.
یکی از موضوعات پرچالش در این مورد، بحث تقسیم ارث طلا است که اغلب بعد از فوت مادر در خانواده ها مطرح می شود. باورهای ناصحیح و عرفی رایجی وجود دارد که طلا را کالایی زینتی و ویژه زنان دانسته و اعتقاد دارد در زمان تقسیم، سهم دختران یا زنان بیشتر بوده و پسران از آن محروم می شوند. این در شرایطی است که کارشناسان حقوقی تاکید دارند چنین باوری مغایر با
قانون است و می تواند زمینه ساز اختلافات خانوادگی شود.
چارچوب قانونی تقسیم طلا
مطابق
ماده ۸۶۲ قانون مدنی، وراث به دو دسته سببی و نسبی تقسیم می شوند. افراد نسبی یا خونی در سه طبقه جای می گیرند و تقدم هر طبقه یا درجه مانع از ارث بری دیگر طبقات است. در عمل، بیشتر مواقع وراث طبقه اول در قید حیات هستند؛ یعنی پدر و مادر، همسر و فرزندان متوفی.
سهم الارث در قانون بطور دقیق مشخص شده است؛ بدین سان که پدر و مادر متوفی هر کدام یک ششم از کل ماترک را دریافت می کنند. شوهر در صورت نداشتن فرزند، مالک نیمی از
اموال و در صورت وجود فرزند، مالک یک چهارم آن خواهد بود. زن نیز در صورت فوت شوهر، یک چهارم از اموال منقول و بهای اموال غیرمنقول را به ارث می برد و در صورت داشتن فرزند، سهم او به یک هشتم کاهش پیدا می کند. بعد از کسر این سهم ها، فرزندان متوفی ارث را میان خود تقسیم می کنند؛ به شکلی که پسران دو برابر دختران سهم خواهند داشت. از این رو، طلا نیز همانند سایر اموال قسمتی از ماترک محسوب شده و برمبنای همین قواعد قانونی میان وراث تقسیم می شود.
باورهای ناصحیح درباره ی ارث طلا برخی باورهای عرفی بر این اصل استوار است که طلا به علت ماهیت زینتی، تنها میان دختران تقسیم می شود. اما برمبنای قانون، چنین برداشتی بدون اعتبار است. طلا همانند هر مال دیگر باید میان تمامی وراث، شامل دختر و پسر، زن و مرد، به نسبت سهم الارث تقسیم شود. درنتیجه سهم هر پسر همیشه دو برابر سهم هر دختر خواهد بود.
تقسیم طلای مادر بعد از فوت در فرض رایج که مادر بعد از فوت خود طلاهایی به جا گذاشته است، ابتدا سهم همسر، پدر و مادر وی مطابق قانون پرداخت می شود. بعنوان نمونه، یک چهارم ماترک به همسر، یک ششم به مادر متوفی و یک ششم به پدر تعلق می گیرد. باقی مانده اموال همچون طلاها، برمبنای قاعده «ذکر و انثی»، میان فرزندان تقسیم می شود؛ بدین صورت که هر دختر یک سهم و هر پسر دو سهم خواهد داشت.
کارشناسان حقوقی یادآور می شوند که طلای مادر بعد از فوت، استثنایی در قوانین ارث ندارد و همانند سایر اموال مشمول قواعد کلی ارث خواهد بود. بدین ترتیب، تنها راه تغییر در نحوه تقسیم طلا یا سایر اموال، وصیت مادر در حدود یک سوم ترکه یا توافق همه وراث بعد از فوت است.
به اجمال، افراد نسبی یا خونی در سه طبقه جای می گیرند و تقدم هر طبقه یا درجه مانع از ارث بری دیگر طبقات است. شوهر در صورت نداشتن فرزند، مالک نیمی از اموال و در صورت وجود فرزند، مالک یک چهارم آن خواهد بود.